Khái niệm về tiêu trừ bệnh tật của lương thực phụ

Chương 1

Khái niệm về tiêu trừ bệnh tật của lương thực phụ

Từ trước đến nay, cơ cấu bữa ăn của chúng ta đều lấy lương thực phụ làm cơ sở, cùng với sự nâng cao về mức sống của con người hiện đại, tinh tế hoá việc ăn uống, những loại thịt cá, hoa quả, rau xanh ngày càng chiếm tỉ lệ cao trong cơ cấu bữa ăn, dẫn đến việc mất cân bằng trong ăn uống, khiến cho bệnh tật dễ nảy sinh. Do đó, để bảo vệ sức khỏe cuộc sông của chính bản thân mình chúng ta nhất thiết phải xây dựng cơ cấu bữa ăn sao cho hợp lí.

Hơn 2000 năm trước, tác phẩm “Hoàng đế nội kinh” đã chỉ ra cơ cấu bữa ăn hợp lí cho một sức khoẻ lành mạnh đó là: “Ngũ cốc là dưỡng, ngũ quả là trợ, ngũ xúc là ích, ngũ thái là sung, khí vị hợp nhi phục chi, dĩ bổ dưỡng tinh khí” có nghĩa là ngũ cốc là dinh dưỡng, hoa quả là thức ăn bổ trợ, các loại thịt là rất có ích cho cơ thể, rau xanh là thức ăn bổ sung, mùi vị hợp khẩu vị thì kích thích việc thèm ăn, từ đó để bồi bổ tinh khí. Có thể thấy, từ góc độ học thuyết Đông y mà nói, lương thực phụ là nguồn gốc căn bản để phòng chống sự phát sinh của các loại bệnh tật. Vậy, tại sao lương thực phụ lại có thể tiêu trừ được
bệnh tật, giá trị dinh dưỡng của nó nằm ở đâu, làm sao cố thể sử dụng lương thực phụ một cách khoa học?

Lương thực phụ là thực phẩm dưỡng sinh giàu hàm lượng dinh dưỡng nhất trong tự nhiên, và không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của mỗi con người. Lương thực phụ ngũ cốc là nguồn cung cấp nhiệt năng chủ yếu nhất, kinh tế nhất cho cơ thể con người. Lí luận của thuốc Đông y là có tứ tính ngũ vị, lương thực phụ cũng giông như vậy. Tứ tính ngũ vị của thực phẩm cũng giống với thuốc Đông y, chỉ có tính vị là không giông nhau, vai trò điều dưỡng bệnh tật cũng khác nhau, vì vậy cần phải phân rõ ràng. Chúng ta cũng cần phải chú ý căn cứ vào thể chất, bệnh tật của bản thân và việc thay dổi cơ câu bữa ăn sao cho hợp lí theo từng mùa, như vậy mới có thể đạt được mục đích và hiệu quả của việc dùng lương thực phụ để tiêu trừ bệnh tật.

I. Văn hoá lịch sử của lương thực phụ

Trong thời kỳ cổ đại, lương thực phụ là từ được dùng để chuyên chỉ năm loại lương thực cụ thể, nhưng cùng với sự phát triển của nền kinh tế xã hội và sản xuất nông nghiệp, khái niệm về ngũ cốc không ngừng biến đổi. Hiện nay, từ ngũ cốc trên thực tế chỉ là tên gọi chung của những cây lương thực, hoặc là để chỉ một loại cây lương thực nào đó mà thôi.

Trong những tác phẩm đầu tiên như “Thi kinh”, “Thư kinh” chỉ có nhắc tới “bách cốc” mà không thấy nói tới “ngũ cốc”. Có từ “bách cốc” là do ngày trước con người đem một vài loại cây trồng cho hoa trái không giông nhau nhất nhất đặt tên cho nên mới có câu nói là “bách cốc”. Thật ra, “bách” chỉ là nói tới sô’ nhiều chứ không nhất định phải là một trăm loại.
Ngũ cốc chủ yếu là chỉ ra năm loại lương thực cụ thể, nhưng chính xác là năm loại nào thì cũng không có ghi chép cụ thể. Ngày nay, sự giải thích sớm nhất mà chúng ta có thể thấy được là những ghi chép từ đời nhà Hán. Ngũ cốc có hai cách giải thích, một là chỉ lúa nước, hạt kê, cây kê, lúa mạch, cây đậu (chính là đậu nành). Ngoài ra còn có một cách giải thích khác nữa là chỉ vừng (hay còn gọi là cây gai dầu), hạt kê, cây kê, lúa mạch, cây đậu. Sự khác biệt của hai cách nói đó, chỉ có một loại là có lúa nước mà không có vừng, một loại là có vừng mà không có lúa nước. Cốc là chỉ lương thực, lời giải thích trước là trong ngũ cốc không có vừng, là tương đối hợp lí. Nhưng từ một phương diện khác mà nói thì trung tâm văn hóa kinh tế lúc đó nằm ở phương Bắc, lúa nước lại là cây trồng của phương Nam, năng lực canh tác của phương Bắc lại có hạn, cho nên trong ngũ cốc có vừng mà không có lúa nước thì cũng là điều có thể hiểu.

Trong thời kỳ chiến quốc, cây lương thực chủ yếu là lúa nước, cây kê, hạt kê, lúa mạch, cây đậu và vừng. Trong tác phẩm “Lã Thị Xuân Thu” nổi danh thời chiến quốc có bốn quyển sách chuyên nói về nông nghiệp, trong đó tác phẩm “Thẩm thời” có ghi chép lại những điều lợi hại được mất của lúa nước, hạt kê, cây kê, vừng, cây đậu và lúa mạch. Những loại cây trồng được nhắc tới trong Chương XII của tác phẩm “Lã Thị Xuân Thu” cũng bao gồm có sáu loại này. Vậy, cái gọi là ngũ cốc chính là chỉ những loại cây trồng này, hoặc là chỉ năm loại trong sáu loại cây trồng trên.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *